Whoaa! Western all the way!

Kleuren

Door Corine Menuti & Bonnigje Bertels

Hier gaan we even op de verschillende kleuren van het paard in. Voornamelijk de kleuren die ook bij de Quarter Horse, Paint Horse en Appaloosa voorkomen.
Aangezien deze paarden meestal ingeschreven staan bij een Amerikaans stamboek, zullen we ook de Amerikaanse benamingen aanhouden.

BASIS KLEUREN

We beginnen met de twee “basis kleuren” namelijk Black en Sorrel/Chestnut.

Dat begint al een beetje raar, Sorrel/Chestnut??? Zijn die twee dezelfde? Genetisch wel. Het zijn beide voskleurige paarden die dezelfde kleur manen, staart en benen hebben als hun lijf. Het enige verschil is dat chestnuts vaak donkerder zijn en veelal wat zwarte haren door hun manen of staart hebben. Soms hebben ze ook wat zwarte “plekjes” op hun lijf. In het vervolg zullen we het alleen over Sorrels hebben, maar daar horen Chestnuts dus ook bij.

Black is vrij simpel, dat zijn alle zwarte paarden. Sommige Blacks zijn “non-fading” (Jet Black) en sommige “fading” (Summer Black). Dat wil zeggen dat sommige in de zomer wel wat verbleken en daardoor bay of brown (bruin) lijken. De non-fading Blacks blijven ook in de zomer onder de zon echt zwart. Genetisch is nog geen verschil ontdekt en beide worden ook als Black benoemd.

ELK paard is dus om te beginnen of Black of Sorrel. Maar zoals je wel gemerkt hebt ziet het eruit alsof er veel meer kleuren zijn, deze kleuren ontstaan door “modifiers”. Elk paard kan 1 of meer modifiers hebben, die wijzigen de basis kleur (Modify = Wijzigen)

Black:

Sorrel:

Chestnut:

Bay:

MODIFIERS (WIJZIGERS)

Bay (agouti)
Bay gekleurde paarden zijn ook veel voorkomend en lang werd gedacht dat dit ook een basis kleur was. Een Bay is een bruin gekleurd paard met zwarte onderbenen, zwarte manen en staart.
Bay wordt verkregen onder invloed van het “agouti” gen. De Agouti gen maakt namelijk alle zwarte haren op het lijf van het paard bruin.
Een Sorrel paard kan ook de Agouti gen dragen, alleen zie je het niet doordat het alleen de zwarte haren van het lijf aantast. Een Sorrel heeft geen zwarte haren op het lijf dus is het van de buitenkant niet te zien of het dier het gen draagt.
Indien een paard van beide ouders de Bay gen krijgt kan het homozygoot voor bay zijn dat wil zeggen dat ALLE veulens van dat paard Bay zullen zijn, mits ze de Black als basis hebben (want op een Sorrel zie je het niet, weet je nog?).

Creme

Een palomino is niets anders dan een Sorrel paard met de modifing Creme gen. De Creme gen verlicht de kleur van het lichaam dusdanig dat het een goud/gele kleur wordt.
De Creme gen kan alleen bruine haren verlichten! Dus een bay wordt Buckskin, donker goud met zwarte manen, staart en onder benen. De manen, staart en onderbenen blijven dus gewoon zwart.

Palomino:

Buckskin:

Smokey Black:

Perlino:

Cremello:

Bij een Black is de Creme modifier weer niet zichtbaar, omdat het dus alleen de bruine haren “aantast” en een Black die niet heeft. Een Black met de Creme gen wordt ook wel Smokey Black genoemd. Tegenwoordig kun je een Black laten testen op de Creme gen als je vermoedt dat het die draagt. Als een Black een Palomino of Buckskin veulen krijgt waarvan de andere ouder geen Creme gen had, bijvoorbeeld een Sorrel was, dan is het duidelijk dat het een Smokey Black betreft.

Om een Palomino of Buckskin te krijgen MOET een van beide ouders de Creme gen hebben. Wanneer beide ouders de Creme gen hebben en die ook aan het veulen geven dat wordt het veulen een Perlino (dubbele Creme gen op Bay), een Cremello (dubbele Creme Gen op Sorrel) of een Smokey Creme (dubbele Creme gen op Black). Bij de Smokey Creme is vaak wel te zien dat hij wat “verlicht” is.
De Perlino's en Cremello's zijn duidelijk herkenbaar. Ze hebben ALTIJD hele blauwe ogen en een lichte huid. Ze zijn haast wit en vaak is het moeilijk de aftekeningen te zien als ze die hebben.

Aangezien een Perlino, Cremello en Smokey Creme van BEIDE ouders de Creme gen hebben gekregen hebben ze er dus twee. Ze zullen dan aan ELK veulen 1 Creme gen geven waardoor AL hun veulens Buckskin, Palomino of Smokey Black zullen zijn.

Smokey cream:

Roan
De Roan gen is ook een Modifier. Het brengt allemaal witte haren over het hele lichaam heen. Behalve het hoofd en de onderbenen wordt de kleur van het paard gemengd met witte haren. De Roan wordt geboren als een “normaal” veulen, nadat de eerste veulenharen eraf gaan kun je pas zien of het een Roan wordt. Roan is een “dominante” gen, dat wil zeggen dat het niet verstopt kan zitten en dat er altijd 1 Roan ouder nodig is om een Roan veulen te krijgen.
De Roan gen kan “over” alle andere kleuren heen, dus je kan een Sorrel-Roan hebben (ook wel Red-Roan genoemd, maar ook bijvoorbeeld een Palomino-Roan! De zwarte paarden met de Roan gen heten meestal Blue Roans omdat ze blauw lijken.

Soms lijkt een Roan op een schimmel, of een schimmel op een Roan, het grootste verschil is dat de Schimmel (gray) elk jaar weer witter wordt. Een Roan veranderd wel van winter tot zomer vacht, maar blijft zijn hele leven ongeveer hetzelfde. En, belangrijk, een Roan houdt altijd een donker hoofd. Een Gray wordt juist vrij snel wit op zijn hoofd.

Blue roan:

Red roan:

Grey:

Grey:

Gray
De Gray, of Grey, oftewel de bekende Schimmel, komt bij de Appaloosa niet voor en bij de Paint weinig. De reden is dat wanneer een paard Gray is het geleidelijk aan helemaal wit wordt. Als je dan een mooie Paint hebt met mooie witte aftekeningen, of een Appaloosa met mooie stippen op de kont, het paard uiteindelijk wit wordt en je van die aftekeningen niets meer ziet!
Een Gray wordt wel in een “normale” kleur geboren. Dat is dan ook de enige periode dat je kunt zien wat voor kleur en modifiers het paard daadwerkelijk heeft. Want zodra een Gray gaat “schimmelen” blijft er van die originele kleur niets meer over.
Gray is ook een Dominante gen die zich weer niet kan verstoppen, Je hebt hier dus ook 1 Gray ouder nodig om een Gray te krijgen.
Gray gaat over ELK ander kleur of Modifier heen! Dat wil dus zeggen dat het ook een mooie Palomino tot een schimmel brengt.
Tijdens de “verschimmeling” krijgt het paard grijze onderbenen, grijze manen en vaak een grijze staart. Ook het lichaam wordt wat grijzig. Dit gebeurd dus ook bij een Palomino!! Die mooie witte manen worden dan ook grijs. Op latere leeftijd zal je dus niet meer kunnen zien dat het paard als veulen een palomino was.
Helaas registreren de stamboeken de paarden wanneer het veulens zijn en worden veel paarden dus niet als Gray geregistreerd terwijl ze dat wel zijn. Ook worden veel paarden onterecht als Roan geregistreerd.
Wanneer ze wel netjes als Gray worden geregistreerd wordt er niet bij vermeld in welk kleur het paard geboren is, wat jammer is, want als je er dan een veulen uit fokt heb je geen idee wat je kan “krijgen”.

Een groot misverstand is dat men denkt dat de huid van een Gray zwakker zou zijn of eerder zou verbranden in de hete zomerzon. Een Gray heeft gewoon pigment in de huid en heeft dus net als andere kleuren bescherming tegen de zon.

Een Gray kan in Homozygote vorm voorkomen als beide ouders Gray zijn.

Dun
Dun is een modifier.
De kleur DUN otstaat als het Dun gen aanwezig is op een Bay paard.
Het verlicht het bruin naar een iets lichtere variant en het voegt enkele eigen kenmerken toe zoals de aalstreep en horizontale zebra strepen op de benen.
Soms geeft het dun gen ook een streep over de schoft. en op de randjes van de oren.
Een paard wat Dun is, is genetisch dus een zwart paard met de agouti voor Bay en daarnaast ook nog de Dun gen.
Het Dun gen komt ook voor op zwarte en voskleurige paarden en dan ontstaat er een Grullo of een Red Dun.
Rechts zie je een hele donkere Dun.
Hij lijkt Bay maar heft duidelijk een aalstreep, dat is het bewijs dat hij Dun is, maar dan in een donkere variant.

Red Dun
Red dun is een verlichting van Sorrel of Chestnut. De lichaamskleur is een iets verlichte versie van de normale voskleuren
Net zoals bij een gewone Dun heft een Red Dun alle kenmerken van Dun zoals de aalstreep en zebrastrepen.
Een hele lichte reddun wordt ook weleens Claybank genoemd.

Donkere Dun:

Grulla:

Dunalino:

Silver Dapple

Grulla
Grulla is een zwart paard met een dun gen. Alle dun kenmerken komen dan op een ietwat verlichte kleur zwart terug. Grulla bestaat in veel kleur sterkten, de een is lichter dan de ander. Maar ze hebben allemaal zwarte puntjes op de oren, een zwart hoofd en de dun kenmerken.

Dunalino
Een Dunalino is Vos/Sorrel van basis kleur en heft daarnaast het Crème gen en het Dun gen.
Over het algemeen zijn dat wat lichte palomino’s met de dun kenmerken zoals een aalstreep.
Dunalino is geen officiele kleur bij de AQHA in de zin dat je je paard als Dunalino kan laten registreren.

Silver Dapple
Silver dapple is een verbleking van zwart naar een bruinige kleur, meestal met de zogenaamde appeltjes. De manen en start zijn licht grijzig. Het hoofd is meestal donker.
Deze kleur komt veel voor bij Shetland pony’s.

Alles over vlekjes kun je vinden bij bontpatronen

Een zeer uitgebreide site over kleuren en bontpatronen van paarden is Horsecolors

De aalstreep.

Bij een aantal kleuren moet het paard een aalstreep hebben, anders zouden ze een andere kleur zijn.
Denk aan Dun (sorrel. buckskin), Dunalino (Palomino) en Grulla. Hier onder een voorbeeldplaatje van een aalstreep, de aalstreep loopt door de manen over de gehele rug, tot in de staart.

Zebrastrepen
Bij een aalstreep horen ook vaak zebrastrepen.